Việt Nam Mất Nước Lần Đầu Tiên Khi Nào: Trận Đánh Ác Liệt của Hai Bà Trưng?

Năm 111 trước tây Lịch, vì muốn mở rộng bờ cõi, vua nhà Hán là Hán Vũ Đế sai hai vị tướng là Lộ Bác Đức và Dương Bộc sang đánh chiếm nước Nam Việt của nhà Triệu (Triệu

Năm 111 trước tây Lịch, vì muốn mở rộng bờ cõi, vua nhà Hán là Hán Vũ Đế sai hai vị tướng là Lộ Bác Đức và Dương Bộc sang đánh chiếm nước Nam Việt của nhà Triệu (Triệu Đà).

Sau khi chiếm được rồi, nhà Hán đổi Nam Việt thành Giao Chỉ và chia thành 9 quận để cai quản. Đứng đầu các quận gọi là thái thú – quan thái thú và người phụ trách giám sát các quận gọi là thứ sử – quan thứ sử.

Để dễ dàng cai trị các bộ lạc tại Giao Chỉ, nhà Hán không xóa bỏ các vị lạc hầu và lạc tướng của các bộ lạc người bản xứ. Viên thứ sử đầu tiên được nhà Hán cử sang đất Giao Chỉ là Thạch Đái.

Từ 111 trước tây lịch cho đến năm 40 tây lịch, nhà Hán đã cử rất nhiều quan thái thú. Tuy nhiên, không phải vị thái thú não cũng đối xử hà khắc với dân bản xứ.

Có hai vị thái thú được người Giao Chỉ kính trọng là Tích Quang và Nhâm Diên. Sau này người Giao Chỉ còn làm đền thờ để tỏ lòng biết ơn họ. Điều này chính là nét văn hóa của tổ tiên người Việt, luôn ghi nhớ công ơn của người đã truyền dạy và đối xử tốt với mình.

Tích Quang được vua Hán Bình Đế thời Tây Hán cử sang làm thái thú quận Giao Chỉ. Theo sách sử ghi lại, Tích Quang đã dạy về lễ nghĩa và văn hóa cho người dân trong quận mà ông cai quản.

Còn Nhâm Diên sang làm thái thú quận Cửu Chân từ thời Hán Thế Tổ (Hán Quang Vũ Đế hay Hán Vũ Đế). Người Giao Chỉ tại Cửu Chân khi đó chỉ làm nghề săn bắn và chài lưới để kiếm sống.

Thấy vậy, Nhâm Diên đã dạy họ cách cày bừa khai hoang ruộng nương. Nhờ đó, dân trong quận không còn lo sợ về cái ăn nữa. Ngoài ra, Nhâm Diên còn hướng dẫn về làm lễ cưới khi dựng vợ gã chồng và trích một phần bổng lộc của mình để giúp cho người nghèo khi thành gia lập thất.

Sau 4 năm làm quan thái thú, Nhâm Diên được triệu hồi về nước và thăng chức làm quan nơi khác.

Đến thời Tô Định làm thái thú quận Giao Chỉ, thì dân bản xứ rất căm ghét hắn. Tô Định là người tàn bạo, nên đã đối xử hà khắc với người sống tại quận Giao Chỉ.

Vào năm 40, Tô Định giết hại Thi Sách, người quận Châu Diên (nay là một phần của tỉnh Vĩnh Phúc). Vì lòng căm hận, Trưng Trắc, vợ của Thi Sách và là con gái của quan lạc tướng đất Mê Linh, cùng với em gái là Trưng Nhị dẫn quân đánh Tô Định. Bọn quan lại cai trị Giao Chỉ cùng Tô Định phải bỏ chạy sang quận Nam Hải.

Khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 tây lịch – giết chết thái thú Tô Định – người cai trị quận Giao Chỉ – Nguồn ảnh: thanai

Theo lời hiệu triệu của Trưng Trắc và Trưng Nhị, các quận khác như Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố cũng nổi dậy chống lại bọn cai trị tàn bạo theo sự chỉ huy của hai chị em Trắc và Nhị. Theo sách Đại Việt Sử Ký của Lê Văn Hưu, Trưng Trắc Trưng Nhị đã đánh bại 65 thành trì và tự xưng là vua.

Năm 41, Hán Thế Tổ (Hán Vũ Đế) sai Mã Viện mang quân sang dẹp loạn Hai Bà Trưng. Khi đến Lãng Bạc, hai bên đánh nhau kịch liệt. Nhưng vì, quân của Mã Viện dày dạn trận mạc, quân của Hai Bà Trưng không chịu nổi đành rút chạy về đóng quân ở Cẩm Khê (nay là một phần của Vĩnh Phúc).

Năm 43, Mã Viện tiếp tục dẫn quân lên đánh, quân của Hai Bà Trưng chiến bại. Ngày 6 tháng 2 năm 43 (quý mão), hai chị em Nhị và Trắc gieo mình xuống sông Hát Giang tự vẫn.

Như vậy, hai chị em Trắc Nhị làm vua chỉ được 3 năm, 40-43. Nước ta chỉ được độc lập trong khoảng thời gian ngắn nhờ công lao của họ. Rõ ràng, là người phụ nữ thời đó, mà có thể hiệu triệu dân chúng đứng lên chống lại bọn cai trị, đủ hiểu tài trí của hai chị em Trưng Trắc và Trưng Nhị và lòng căm phẩn của tổ tiên người Việt trước sự cai trị hà khắc của kẻ xâm lăng như thế nào?

Hiện nay, đền thờ Hai Bà Trưng tọa lạc tại tỉnh Vĩnh Phúc, quê hương của họ.

[4]. Bài kế tiếp: Biến Động Chính Trị Trung Hoa: Người Việt Làm Quan Cho Nhà Hán

Scroll to Top