Vì Sao Nhiều Nước Châu Phi Phải Trả Thuế Thuộc Địa Cho Đến Ngày Nay

Để được độc lập, nhiều nước Châu Phi đã phải trả thuế thuộc địa cho Pháp. Dự trữ của họ phải được gửi vào Kho bạc Pháp!

Người dân châu Phi cầm cờ Nga. Ảnh FT

Bạn có biết, nhiều nước Châu Phi tiếp tục nộp ‘thuế thuộc địa’ cho Pháp kể từ khi độc lập cho đến ngày nay!

Khi tổng thống Sékou Touré của Guinea quyết định thoát khỏi ‘đế chế thực dân’ Pháp vào năm 1958 và lựa chọn độc lập cho đất nước, giới tinh hoa thực dân Pháp ở Paris đã vô cùng tức giận, và trong một hành động giận dữ, chính quyền Pháp ở Guinea đã phá hủy mọi thứ ở Guinea.

Ba nghìn người Pháp tàn phá đất nước Guinea, lấy hết tài sản và phá hủy bất cứ thứ gì không thể di chuyển: Trường học, nhà trẻ, tòa nhà hành chính công trở thành đóng đổ nát; ô tô, sách vở, thuốc men, dụng cụ nghiên cứu, máy kéo bị đập nát – phá hoại; ngựa, bò trong trại bị giết, lương thực trong kho bị đốt hoặc bị đầu độc.

Mục đích của hành động thái quá này, là gửi một thông điệp rõ ràng tới tất cả các thuộc địa khác rằng, hậu quả của việc từ chối Pháp sẽ rất cao.

Nỗi sợ hãi dần dần lan rộng trong giới thượng lưu Châu Phi, và không ai sau các sự kiện ở Guinea đủ can đảm để noi gương Sékou Touré, người có khẩu hiệu: “Chúng tôi thích tự do trong nghèo đói hơn là giàu có trong nô lệ”.

Sylvanus Olympio, tổng thống đầu tiên của Cộng hòa Togo, một quốc gia nhỏ bé ở Tây Phi, đã tìm ra một giải pháp trung dung với người Pháp.

Ông ấy không muốn đất nước của mình tiếp tục là một nước bị Pháp thống trị, vì vậy Olympio đã từ chối ký hiệp ước ‘tiếp tục là thuộc địa’ mà De Gaule đề xuất, nhưng đồng ý trả một khoản nợ hàng năm cho Pháp vì cái gọi là lợi ích mà Togo có được từ quá trình đô hộ của Pháp.

Đó là điều kiện duy nhất để người Pháp không tàn phá đất nước này trước khi rời đi. Tuy nhiên, số tiền ước tính của Pháp lớn đến mức khoản hoàn trả của cái gọi là “nợ thuộc địa” đã lên đến gần 40% ngân sách quốc gia vào năm 1963.

Tình hình tài chính của Togo mới độc lập rất không ổn định, vì vậy để thoát khỏi tình trạng này, Olympio đã quyết định rút khỏi ‘việc sử dụng đồng tiền Franc CFA’ (đồng Franc sử dụng chung cho các thuộc địa Châu Phi của Pháp – do Pháp chi phối) và phát hành tiền riêng của quốc gia.

Vào ngày 13 tháng 1 năm 1963, ba ngày sau khi ông bắt đầu in đồng tiền riêng của đất nước, một toán lính mù chữ do Pháp hậu thuẫn đã giết chết vị tổng thống dân cử đầu tiên của Châu Phi mới độc lập.

Olympio đã bị giết bởi một cựu trung sĩ quân đội Lê dương nước ngoài của Pháp tên là Etienne Gnassingbe, người được cho là đã nhận được khoản tiền thưởng 612 đô la từ đại sứ quán Pháp cho việc ám sát tổng thống Olympio.

Ước mơ của Olympio là xây dựng một đất nước độc lập, tự chủ. Nhưng người Pháp không thích ý tưởng này.

Vào ngày 30 tháng 6 năm 1962, Modiba Keita, tổng thống đầu tiên của Cộng hòa Mali, đã quyết định rút khỏi đồng tiền Franc CFA – do Pháp chi phối được áp dụng cho 12 quốc gia Châu Phi mới độc lập.

Đối với tổng thống Mali, người nghiêng về kinh tế xã hội chủ nghĩa, rõ ràng hiệp ước ‘tiếp tục thuộc địa’ với Pháp là một cái bẫy, một gánh nặng cho sự phát triển của Mali.

Vào ngày 19 tháng 11 năm 1968, giống như Olympio, Keita sẽ là nạn nhân của một cuộc đảo chính, được thực hiện bởi một cựu lính Lê dương người Pháp khác, trung úy Moussa Traoré.

Trên thực tế, trong thời kỳ hỗn loạn của cuộc chiến đấu của người Châu Phi để giải phóng khỏi sự đô hộ của người châu Âu, Pháp sẽ liên tục sử dụng nhiều cựu lính Lê dương nước ngoài, để thực hiện các cuộc đảo chính chống lại các tổng thống dân cử:

– Vào ngày 1 tháng 1 năm 1966, Jean-Bédel Bokassa, một cựu lính lê dương Pháp, đã thực hiện một cuộc đảo chính chống lại David Dacko, tổng thống đầu tiên của Cộng hòa Trung Phi.

– Vào ngày 3 tháng 1 năm 1966, Maurice Yaméogo, tổng thống đầu tiên của Cộng hòa Thượng Volta, nay gọi là Burkina Faso, là nạn nhân của một cuộc đảo chính do Aboubacar Sangoulé Lamizana, một cựu lính Lê dương Pháp, người đã chiến đấu với quân đội Pháp ở Indonesia và Algeria để chống lại độc lập của các nước này.

– Vào ngày 26 tháng 10 năm 1972, Mathieu Kérékou, người từng là cận vệ của tổng thống Hubert Maga, tổng thống đầu tiên của Cộng hòa Benin, đã thực hiện một cuộc đảo chính chống lại tổng thống, đồng thời ông ta đã chấm dứt các trường quân sự của Pháp từ năm 1968 đến năm 1970.

Trên thực tế, trong 50 năm qua (tính đến 2014), tổng cộng 67 cuộc đảo chính đã xảy ra ở 26 quốc gia ở Châu Phi, 16 quốc gia trong số đó là thuộc địa cũ của Pháp, có nghĩa là 61% các cuộc đảo chính xảy ra ở Châu Phi nói tiếng Pháp.

Như những con số này chứng minh, Pháp khá tuyệt vọng nhưng tích cực để giữ vững các thuộc địa của mình bằng bất cứ giá nào.

Tháng 3 năm 2008, cựu Tổng thống Pháp Jacques Chirac nói:

“Không có Châu Phi, Pháp sẽ trượt xuống vị trí cường quốc [thế giới] thứ ba” François Mitterrand, người tiền nhiệm của Chirac, đã tiên tri vào năm 1957 rằng: “Không có Châu Phi, Pháp sẽ không có lịch sử trong thế kỷ 21”.

Tại thời điểm tôi đang viết bài báo này (viết năm 2014 – biên tập), 14 nước Châu Phi có nghĩa vụ “chuyển 85% dự trữ ngoại hối của họ vào Ngân hàng trung ương Pháp dưới sự kiểm soát của Bộ trưởng tài chính Pháp”, đó là nội dung của điều khoản độc lập.

Cho đến 2014, Togo và khoảng 13 quốc gia Châu Phi khác vẫn phải trả món nợ thuộc địa cho Pháp. Các nhà lãnh đạo Châu Phi từ chối sẽ bị giết hoặc là nạn nhân của cuộc đảo chính. Ai nghe theo thì được Pháp nâng đỡ, ban thưởng lối sống xa hoa trong khi người dân của họ phải chịu cảnh nghèo đói cùng cực, tuyệt vọng.

Đó là một hệ thống xấu xa thậm chí đã bị Liên minh châu Âu lên án, nhưng Pháp vẫn chưa sẵn sàng từ bỏ hệ thống thuộc địa đó, hệ thống đã đưa khoảng 500 tỷ đô la từ Châu Phi vào Kho bạc của Pháp từ năm này qua năm khác.

Thay vào đó, chúng ta cáo buộc các nhà lãnh đạo Châu Phi tham nhũng và phục vụ lợi ích của các quốc gia phương tây, nhưng có một lời giải thích rõ ràng cho hành vi đó.

Họ hành xử như vậy vì sợ bị giết hoặc là nạn nhân của một cuộc đảo chính. Họ muốn Pháp hỗ trợ họ trong trường hợp bị xâm lược hoặc gặp rắc rối.

Nhưng, sự bảo vệ của phương tây đối với họ, đồng nghĩa các nhà lãnh đạo này từ bỏ phục vụ vì lợi ích của người dân và đất nước của chính họ.

Các nhà lãnh đạo Châu Phi sẽ làm việc vì lợi ích của người dân, nếu họ không bị phương tây áp đặt.

Năm 1958, lo sợ về hậu quả của việc lựa chọn độc lập khỏi Pháp, Leopold Sédar Senghor tuyên bố: “Sự lựa chọn của người dân Senegal là độc lập. Họ muốn nó chỉ diễn ra trong tình hữu nghị với Pháp, không tranh chấp”.

Kể từ đó, Pháp chỉ chấp nhận “sự độc lập trên giấy tờ” cho các thuộc địa của mình, nhưng đã ký “Hiệp định hợp tác” có tính ràng buộc, nêu chi tiết bản chất mối quan hệ của họ với Pháp, đặc biệt là các mối quan hệ với đồng tiền thuộc địa của Pháp (đồng Franc CFA), hệ thống giáo dục của Pháp, ưu tiên quân sự và thương mại với Pháp.

Nội dung hiệp ước với Pháp nếu muốn được độc lập

Dưới đây là 11 nội dung chính của Hiệp ước tiếp tục thuộc địa hóa từ những năm 1950:

1. Nợ thuộc địa vì lợi ích của thực dân Pháp

Các quốc gia mới “độc lập” phải trả tiền cho cơ sở hạ tầng do Pháp xây dựng ở nước này trong thời kỳ thuộc địa.

Tôi vẫn phải tìm hiểu chi tiết đầy đủ về số tiền, đánh giá lợi ích thuộc địa và các điều khoản thanh toán áp đặt cho các nước Châu Phi, nhưng chúng tôi đang nghiên cứu vấn đề này.

2. Tự động tịch thu dự trữ quốc gia

Các nước Châu Phi phải gửi dự trữ tiền tệ quốc gia của họ vào Ngân hàng trung ương Pháp.

Pháp đã nắm giữ dự trữ quốc gia của 14 quốc gia Châu Phi kể từ năm 1961: Benin, Burkina Faso, Guinea-Bissau, Bờ biển Ngà, Mali, Niger, Senegal, Togo, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Chad, Congo-Brazzaville, Guinea Xích đạo và Gabon.

“Chính sách tiền tệ của các nước Châu Phi này được điều hành bởi Bộ tài chính Pháp”.

Theo các điều khoản, Ngân hàng trung ương các nước Châu Phi thuộc khu vực đồng tiền Franc CFA, có nghĩa vụ giữ ít nhất 65% dự trữ ngoại hối của mình trong một “tài khoản hoạt động” tại Kho bạc Pháp và một tài khoản khác để trang trải 20% các khoản nợ tài chính.

Các Ngân hàng trung ương các nước Châu Phi thuộc khu vực tiền tệ Franc CFA cũng áp bị đặt giới hạn tín dụng mở rộng cho mỗi quốc gia thành viên tương đương với 20% ngân sách năm nước – cho vay 20% ngân sách.

Mặc dù BEAC và BCEAO có cơ sở thấu chi với Kho bạc Pháp, việc rút tiền đối với các cơ sở thấu chi đó phải được sự đồng ý của Kho bạc Pháp. Quyết định cuối cùng là của Kho bạc Pháp, số tiền của các nước Châu Phi này sẽ được Kho bạc Pháp đầu tư dưới ‘tên của mình’ trên thị trường chứng khoán Paris.

Nói tóm lại, hơn 80% dự trữ ngoại hối của các quốc gia Châu Phi này được gửi vào “các tài khoản hoạt động” do Bộ tài chính Pháp kiểm soát.

Như vậy, các nước Châu Phi không có chính sách tiền tệ độc lập. Bản thân các quốc gia này không biết, cũng như không được thông báo, bao nhiêu phần trăm dự trữ ngoại tệ do Kho bạc Pháp nắm giữ thuộc về họ.

Thu nhập từ khoản đầu tư của các quỹ này thuộc về Kho bạc Pháp, được cho là sẽ được cộng vào quỹ, nhưng không có thông tin nào được cung cấp cho ngân hàng hoặc các nước Châu Phi chi tiết về tài sản của họ.

Một nhóm hạn chế các quan chức cấp cao trong Kho bạc Pháp biết về số tiền trong “các tài khoản hoạt động”, nơi các khoản tiền này được đầu tư; liệu có lợi nhuận từ những khoản đầu tư này hay không; bị cấm tiết lộ bất kỳ thông tin nào trong số này cho các ngân hàng CFA hoặc Ngân hàng trung ương của các quốc gia Châu Phi”, tiến sĩ Gary K. Busch cho biết.

Người ta ước tính rằng, Pháp đang nắm giữ gần 500 tỷ USD tiền của các quốc gia Châu Phi trong kho bạc của mình và sẽ làm bất cứ điều gì để chống lại bất kỳ ai muốn làm sáng tỏ mặt tối này của đế chế thực dân Pháp.

Các nước Châu Phi không có quyền truy cập vào số tiền đó.

Pháp chỉ cho phép họ tiếp cận 15% số tiền dự trữ của chính họ hằng năm. Nếu cần nhiều hơn, họ phải vay thêm 65% số tiền của mình từ Kho bạc Pháp theo lãi suất thương mại.

Để làm cho mọi thứ trở nên bi thảm hơn, Pháp áp đặt mức trần đối với số tiền mà các quốc gia có thể vay từ quỹ dự trữ. Giới hạn được cố định ở mức 20% khoản thu ngân sách trong năm trước đó. Nếu các quốc gia cần vay hơn 20% số tiền của họ, Pháp có quyền phủ quyết.

Cựu tổng thống Pháp Jacques Chirac gần đây đã nói về tiền của các quốc gia Châu Phi trong ngân hàng Pháp: “Chúng tôi phải thành thật và thừa nhận rằng, một phần lớn số tiền trong ngân hàng của chúng tôi, đến từ việc khai thác lục địa Châu Phi”.

3. Quyền từ chối đầu tiên đối với bất kỳ tài nguyên thiên nhiên nào được phát hiện trong nước

Pháp có quyền đầu tiên mua bất kỳ nguồn tài nguyên thiên nhiên nào được tìm thấy trên vùng đất thuộc địa cũ của mình. Chỉ khi Pháp nói, “tôi không quan tâm”, thì các nước Châu Phi mới được phép tìm kiếm các đối tác khác.

4. Ưu tiên cho các lợi ích và công ty của Pháp trong mua sắm công và đấu thầu công khai

Đối với các hợp đồng với chính phủ các nước Châu Phi là thuộc địa cũ của Pháp, các công ty Pháp phải được xem xét đầu tiên, và chỉ sau đó, các nước này mới có thể tìm kiếm ở ‘nơi khác’.

Kết quả là, ở nhiều thuộc địa cũ của Pháp, tất cả các tài sản kinh tế lớn của các quốc gia đều nằm trong tay của những người Pháp. Ví dụ, ở Côte d’Ivoire, các công ty Pháp sở hữu và kiểm soát hầu hết các tiện ích công – nước, điện, điện thoại, giao thông, bến cảng và các ngân hàng lớn. Tương tự trong thương mại, xây dựng và nông nghiệp.

Cuối cùng, như tôi đã viết trong một bài báo trước, người Châu Phi hiện đang sống trên một lục địa thuộc sở hữu của người châu Âu!

5. Độc quyền cung cấp thiết bị quân sự và Đào tạo sĩ quan quân đội

Thông qua một kế hoạch phức tạp về học bổng, trợ cấp và “Hiệp định phòng thủ” gắn liền với ‘Hiệp ước thuộc địa’, người Châu Phi nên gửi các sĩ quan quân sự cấp cao của họ để đào tạo tại Pháp hoặc các cơ sở do Pháp điều hành.

Đó là cách Pháp gây ảnh hưởng trong quân đội của các nước Châu Phi, có hàng nghìn tên phản bội và Pháp đã nuôi dưỡng chúng. Chúng không hoạt động, khi không cần thiết và được kích hoạt khi cần cho một cuộc đảo chính hoặc bất kỳ mục đích nào khác!

6. Quyền cho Pháp triển khai quân đội và can thiệp quân sự vào các nước này để bảo vệ lợi ích của mình

Theo một “Thỏa thuận phòng thủ” gắn liền với Hiệp ước thuộc địa, Pháp có quyền hợp pháp can thiệp quân sự vào các nước Châu Phi, đồng thời đóng quân vĩnh viễn tại các căn cứ và cơ sở quân sự ở các quốc gia đó, hoàn toàn do người Pháp điều hành.

Khi tổng thống Laurent Gbagbo của Côte d’Ivoire cố gắng chấm dứt sự bóc lột của Pháp đối với đất nước, Pháp đã tổ chức một cuộc đảo chính.

Trong suốt quá trình lâu dài để lật đổ Gbagbo, xe tăng, máy bay trực thăng và Lực lượng đặc biệt của Pháp đã can thiệp trực tiếp vào xung đột, bắn vào dân thường và giết chết nhiều người.

Pháp ước tính rằng, cộng đồng doanh nghiệp Pháp đã mất nhiều triệu đô la khi vội vã rời Abidjan vào năm 2006, Quân đội Pháp đã tàn sát 65 thường dân không vũ trang và làm bị thương 1200 người khác.

Aher France đảo chính thành công, chuyển giao quyền lực cho Alassane Ouattara, Pháp yêu cầu chính phủ của Alassane Ouattara bồi thường thiệt hại cho cộng đồng doanh nghiệp Pháp trong cuộc nội chiến.

Thật vậy, chính phủ Alassane Ouattara đã trả gấp đôi số tiền mà Pháp nói rằng, họ đã mất khi rời đi.

 7. Tiếng Pháp là ngôn ngữ chính – ngôn ngữ của Molière!

Một tổ chức truyền bá văn hóa và ngôn ngữ Pháp đã được thành lập, có tên là “Francophonie” với một số tổ chức vệ tinh và liên kết do Bộ trưởng ngoại giao Pháp giám sát.

Như đã trình bày trong bài viết này, nếu tiếng Pháp là ngôn ngữ duy nhất mà bạn nói, thì bạn sẽ tiếp cận được ít hơn 4% kiến ​​thức và ý tưởng của nhân loại. Điều đó rất hạn chế.

8. Nghĩa vụ sử dụng tiền thuộc địa Pháp – đồng Franc CFA

Đó là con bò sữa thực sự cho Pháp, nhưng đó là một hệ thống xấu xa thậm chí đã bị Liên minh châu Âu tố cáo, nhưng Pháp vẫn chưa sẵn sàng từ bỏ, nơi đã đưa khoảng 500 tỷ đô la từ Châu Phi vào kho bạc của mình.

Trong thời gian giới thiệu đồng tiền Euro ở châu Âu, các nước châu Âu khác đã phát hiện ra âm mưu bóc lột của Pháp. Nhiều nước, đặc biệt là các nước Bắc Âu, đã kinh hoàng và đề nghị Pháp loại bỏ hệ thống này, nhưng không thành công.

9. Nghĩa vụ gửi cho Pháp báo cáo số dư và dự trữ hàng năm – Không có báo cáo, không có tiền.

Dù sao, thư ký của Ngân hàng trung ương của các thuộc địa cũ, và thư ký của cuộc họp 2 năm một lần của Bộ trưởng tài chính của các thuộc địa cũ, được thực hiện bởi Ngân hàng Trung ương Pháp/Kho bạc Pháp.

10. Từ bỏ tham gia liên minh quân sự với bất kỳ quốc gia nào khác trừ khi được Pháp cho phép

Các nước Châu Phi nói chung là những nước có ít liên minh quân sự khu vực hơn. Hầu hết các quốc gia chỉ có liên minh quân sự với các cựu thực dân của họ (thật buồn cười).

Pháp cấm các nước này tìm kiếm các liên minh quân sự khác, ngoại trừ liên minh mà Pháp đề nghị.

11. Nghĩa vụ liên minh với Pháp trong tình huống chiến tranh hoặc khủng hoảng toàn cầu

Hơn một triệu binh sĩ Châu Phi đã chiến đấu để đánh bại chủ nghĩa phát xít trong chiến tranh thế giới thứ 2.

Đóng góp của họ đôi khi bị bỏ qua hoặc giảm thiểu, nhưng khi bạn nghĩ rằng Đức chỉ mất 6 tuần để đánh bại Pháp vào năm 1940.

Có một cái gì đó gần như ‘tâm thần’ trong mối quan hệ của Pháp với Châu Phi.

Đầu tiên, Pháp nghiện nặng việc cướp bóc và bóc lột Châu Phi kể từ thời nô lệ.

Sau đó, hoàn toàn thiếu sự sáng tạo và trí tưởng tượng của giới thượng lưu Pháp để nghĩ xa hơn quá khứ và truyền thống.

Đặc biệt, Pháp có 2 thể chế hoàn toàn bị đóng băng vào quá khứ, nơi sinh sống của những “haut fonctionnaires” hoang tưởng và thái nhân cách, gieo rắc nỗi sợ hãi về ngày tận thế nếu nước Pháp thay đổi, và hệ tư tưởng của họ vẫn bắt nguồn từ chủ nghĩa lãng mạn thế kỷ 19: Bộ tài chính Pháp và Bộ ngoại giao Pháp.

2 tổ chức này không chỉ là mối đe dọa đối với Châu Phi, mà còn đối với chính người Pháp.

Là người Châu Phi chúng tôi có quyền tự giải phóng mình, mà không cần xin phép. Tôi vẫn không thể hiểu nổi, làm thế nào 450 lính Pháp ở Côte d’Ivoire có thể kiểm soát 20 triệu người Côte d’Ivoire?

Phản ứng đầu tiên của người dân khi biết về thuế thuộc địa của Pháp thường là câu hỏi: “Cho đến khi nào”?

Để so sánh lịch sử, Pháp đã buộc Haiti phải trả số tiền tương đương 21 tỷ đô la từ năm 1804 đến năm 1947 (gần một thế kỷ rưỡi) cho những thiệt hại gây ra cho những người buôn bán nô lệ Pháp, do việc bãi bỏ chế độ nô lệ và giải phóng nô lệ Haiti.

Các nước Châu Phi chỉ mới nộp thuế thuộc địa trong 50 năm qua, vì vậy tôi nghĩ rằng, có thể sẽ còn kéo dài 1 thế kỷ nữa?

Scroll to Top