Khủng Hoảng Ở Biển Đỏ: Mỹ Và Phương Tây Đang Lo Sợ Điều Gì?

Căng thẳng ở Biển Đỏ không chỉ là cuộc chiến giữa Israel và Hamas, mà là một cuộc khủng hoảng sẽ được cả thế giới cảm nhận

Houthi bắt giữ tàu Israel đi qua Biển Đỏ. Ảnh the Guardian

Tác giả: Antun Rocha

Lực lượng Houthi của Yemen tấn công các tàu ở Biển Đỏ, để thể hiện tình đoàn kết với người Palestine tại Gaza. Mục tiêu của họ là tàu Israel hoặc tàu đang ‘đi tới’ Israel.

Gần đây, tình hình ngày càng leo thang và không chỉ trở thành một phần của cuộc chiến đang diễn ra giữa Israel và Hamas, mà còn là một cuộc khủng hoảng mà cả thế giới sẽ cảm nhận được.

Thực tế là sau một số cuộc tấn công vào tàu chở hàng, các công ty sở hữu tàu lớn đã quyết định đơn giản là không đi qua Biển Đỏ, mà chuyển hướng tàu của họ dọc theo một tuyến đường thay thế, tức là đi vòng quanh toàn bộ Châu Phi.

Rõ ràng, đối với thương mại thế giới, việc quay trở lại tuyến đường vòng quanh Châu Phi, tức là không đi qua Kênh đào Suez, là một tin xấu.

Chúng ta đang nói về một khu vực luôn nguy hiểm đối với hàng hải quốc tế, đặc biệt là Eo biển Bab el-Mandeb, bao gồm cả nạn cướp biển Somali.

Tuy nhiên, giờ đây khi quân Houthi bắt đầu tấn công, mối nguy hiểm đã tăng lên gấp nhiều lần.

Lực lượng Houthi ở Yemen, được Iran hậu thuẫn, đã được chứng minh là có thể thực hiện các hoạt động phức tạp, nhằm bắt giữ các tàu nước ngoài, cũng như bắn tên lửa hoặc đe dọa vào các tàu, bằng máy bay không người lái.

Một liên minh gồm gần 40 quốc gia, Lực lượng Hải quân chung có trụ sở tại Bahrain do Hoa Kỳ lãnh đạo, đã phát triển và tiến hành các hoạt động trên các vùng biển trong khu vực từ năm 2002, đối đầu với các thế lực đáng gờm như al-Qaeda và cướp biển Somali. Đúng vậy, vào thời đó, hạm đội của 40 quốc gia, ít phải lo lắng hơn và có nhiều tàu hơn.

Căng thẳng gia tăng ở Vịnh Ba Tưeo biển Hormuz năm 2019, báo trước những vấn đề ngày càng tồi tệ.

Giờ đây, các chính phủ khu vực và các chính phủ khác đang phải đối mặt với một số thách thức và có nguy cơ cao là công chúng của chính họ và quốc tế sẽ coi họ là những bên tham gia vào cuộc xung đột giữa Israel và Hamas, cuộc xung đột có thể còn leo thang hơn nữa.

Washington gần đây đã công bố một hoạt động hàng hải đa quốc gia mới, Chiến dịch Người bảo vệ Thịnh vượng (Operation Prosperity Guardian, OPG), nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công ngày càng gia tăng, nhưng vẫn chưa rõ ai sẽ đóng vai trò gì trong hoạt động này.

Chúng ta dường như đang chứng kiến ​​một sự “đổi thương hiệu” và chỉ là một sự mở rộng nhỏ của Lực lượng đặc nhiệm Liên hợp 153 trước đây, lực lượng đã mang lại trật tự cho Biển Đỏ và Vịnh Aden.

Ngoài Hoa Kỳ, một số quốc gia Châu Âu và Bahrain sẽ tham gia vào Chiến dịch người bảo vệ thịnh vượng (OPG), mặc dù các nguồn tin của Mỹ cho biết một số quốc gia đã tham gia sáng kiến ​​này trên cơ sở không chính thức. Pháp, Tây Ban Nha, Anh và Mỹ đã có tàu trong khu vực và 3 quốc gia đầu tiên đã tham gia các hoạt động phòng thủ.

Xem thêm: Ba Lựa Chọn Của Phương Tây Để Chống Lại Houthi Ở Biển Đỏ

Câu hỏi chính vẫn chưa được giải quyết là: Ai, trong điều kiện mới, sẽ sẵn sàng sử dụng hạm đội với sự cho phép can thiệp và trong hoàn cảnh nào? Cũng chưa rõ liệu các biện pháp được thực hiện có đủ để ngăn chặn các cuộc tấn công trong tương lai hay không?

Các hạm đội tổng hợp, ngay cả những hạm đội tiên tiến nhất, sẽ phải đối mặt với một nhiệm vụ khó khăn, vì kẻ thù của họ, hiện đang thực hiện các cuộc tấn công ở Biển Đỏ, rất mạnh.

Khi mối đe dọa chính là cướp biển Somali (với thuyền, súng máy và lựu đạn), về nguyên tắc, các hãng vận tải hàng hóa có thể tự mình đối phó với chúng, chỉ bằng cách thuê lính canh có vũ trang trên tàu.

Giờ đây, các máy bay không người lái chở đầy chất nổ, tên lửa chống hạm và tên lửa đạn đạo là mối đe dọa ở quy mô hoàn toàn khác. Ngoài ra, Houthi đang sử dụng các chiến thuật mới mà họ có thể đã áp dụng từ Lực lượng vệ binh cách mạng Iran. Ví dụ, họ sử dụng máy bay trực thăng để bắt tàu.

Đội tàu Mỹ đã bắn hạ một số máy bay không người lái do Lực lượng Houthi phóng đi.

Tuy nhiên, điều đó không hề dễ dàng. Liệu có thể biện minh cho việc sử dụng và chi tiêu ‘số lượng lớn’ tên lửa phòng không đắt tiền, để vô hiệu hóa các cuộc tấn công từ Yemen?

Như cuộc xung đột vũ trang ở Ukraine đã cho thấy, trong tương lai rất gần cần phải phát triển các loại vũ khí mới hiệu quả để chống lại các máy bay không người lái, vốn được yêu cầu bởi cả hạm đội và lực lượng mặt đất.

Saudi Arabia (Ả Rập Saudi) lo ngại nguy cơ xảy ra xung đột mở rộng trong tình hình hiện nay, với lệnh ngừng bắn giữa Lực lượng do Saudi Arabia hỗ trợ và Lực lượng Houthi ở Yemen.

Ngoài ra, mối quan hệ bình thường hóa gần đây với Iran cũng có thể gặp rủi ro, vì Lực lượng Houthi được biết đến là thân thiết với Iran và có thể phụ thuộc vào sự giúp đỡ của Tehran.

Hơn nữa, Houthi hiện không đe dọa trực tiếp đến lợi ích của Saudi Arabia, trừ khi lợi ích của Israel trở thành lợi ích của Saudi Arabia. Và nếu vậy thì chính quyền Saudi Arabia sẽ phải khéo léo che giấu sự thật này với toàn bộ công chúng Ả Rập ở Trung Đông.

Đến lượt hạm đội Mỹ, không bị loại trừ, sẽ phải mở rộng sự hiện diện trong khu vực và vùng lân cận trong thời gian dài, và điều này chắc chắn cũng sẽ ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ ở các khu vực khác trên thế giới.

Xem thêm: Liệu Chiến Tranh Có Xảy Ra Ở Biển Đỏ! Lợi Ích Của Houthi Là Gì?

Câu hỏi vẫn là: Tình hình hiện tại làm Mỹ hài lòng ở mức độ nào?

Một mặt, đây là cơ hội để điều động thêm lực lượng tới Trung Đông và nắm quyền kiểm soát eo biển có tầm quan trọng chiến lược, nhưng mặt khác, trong điều kiện mới, không thể tránh khỏi chi phí cao và nguy hiểm nghiêm trọng.

Lực lượng Houthi đang theo dõi tình hình rất chặt chẽ và đã đe dọa bắn vào các tàu chiến Mỹ quyết định tấn công lực lượng của họ ở Yemen.

Không cần phải nói riêng về hậu quả sẽ ra sao, nếu tàu chiến Mỹ chìm ở Biển Đỏ. Trong trường hợp này, không thể loại trừ ngay cả sự tham gia trực tiếp của quân đội Mỹ vào cuộc xung đột với Lực lượng Houthi ở Yemen.

Ả Rập Saudi (Saudi Arabia) có lẽ sẽ không phản đối điều này, nhưng chỉ một hoặc hai năm trước. Nhưng ngày nay, điều này không có lợi cho họ, vì tất cả các quốc gia Ả Rập hiện đang cố gắng, ít nhất là một cách công khai, tránh xa Hoa Kỳ, vì họ coi đây là đồng minh chính của Israel.

Hơn nữa, Hoa Kỳ được coi là lực lượng đảm bảo về mặt chính trị các cuộc trả thù chống lại người Palestine ở Gaza, nơi đã có 20 nghìn người chết.

Xem thêm: Nguyên Nhân Xung đột Israel-Palestine?

Đồng thời, Iran sẽ vui vẻ sử dụng cuộc xung đột với lực lượng Houthi ở Yemen với sự tham gia trực tiếp của Mỹ, làm cái cớ để giúp đỡ Lực lượng Houthi một cách tích cực và công khai hơn.

Ngoài ra, Washington phải hiểu rằng, Lực lượng Houthi rất kiên cường: Họ không bị đánh bại ngay cả trước Saudi Arabia mạnh hơn gấp nhiều lần.

Riyadh đã thực hiện nhiều chiến dịch ném bom hạng nặng chống lại Lực lượng Houthi, nhưng họ đã cầm cự và thậm chí trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với Ả Rập Saudi, khi họ bắt đầu tấn công các căn cứ quân sự của nước này bằng máy bay không người lái và bắn tên lửa.

Cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Riyadh bị hư hại, do các cuộc tấn công của Houthi. Tất cả điều này khiến Saudi Arabia từ bỏ ý định đánh bại Lực lượng Houthi và đẩy họ ra khỏi thủ đô Sanaa.

Nếu hoạt động vận chuyển hàng hải ở Biển Đỏ chấm dứt, hậu quả đối với thế giới sẽ ra sao? Khoảng 12% lưu lượng thương mại đến từ khu vực này.

Châu Âu và Châu Á sẽ phải gánh chịu nhiều nhất từ ​​hậu quả của những thay đổi đó, và ở mức độ thấp hơn là Mỹ.

Điều này thậm chí còn có lợi cho một số nước, chẳng hạn như Nga, quốc gia khao khát giá dầu tăng cao trên thị trường thế giới.

Thị trường năng lượng đã cảm nhận được tác động của tình hình hiện tại. Giá dầu tăng 6% trong một tuần sau khi BP cho biết các tàu chở dầu của họ sẽ đi vòng quanh Châu Phi để tránh Biển Đỏ.

Việc giao hàng hiện có thể bị trì hoãn trong vài tuần, do thay đổi tuyến đường vận chuyển.

Các mối đe dọa từ Biển Đỏ và Kênh đào Suez cũng có thể buộc các công ty phải cân nhắc xem có nên dựa vào nguồn cung cấp và nguyên liệu từ nước ngoài hay không?

Tuy nhiên, căng thẳng ở Biển Đỏ chỉ là một trong những hậu quả trực tiếp của cuộc chiến ở Gaza. Những hậu quả khác có thể trở nên nghiêm trọng hơn nhiều, nếu những bên tham gia mới – tham gia vào cuộc xung đột, chẳng hạn như Mỹ, Iran, Ả Rập Saudi.

Giải pháp duy nhất là chấm dứt chiến tranh ở Gaza, nhưng có vẻ như Israel không có ý định làm điều này, còn Mỹ cũng không vội gây áp lực lên đồng minh chính của mình ở Trung Đông.

Scroll to Top