Hiểu Về Cung Hoàng Đạo: Xà Phu – Cung Hoàng Đạo Thứ 13

Cung hoàng đạo thứ 13 là ‘Xà Phu’ (Ofiuco). Nếu xem xét nguồn gốc thiên văn thực sự của các cung hoàng đạo, chúng ta sẽ thấy có 13 – chứ không phải 12 như lá số tử vi

Cung hoàng đạo thứ 13 là ‘Xà Phu’ (Ofiuco). Nếu xem xét nguồn gốc thiên văn thực sự của các cung hoàng đạo, chúng ta sẽ thấy có 13 – chứ không phải 12 như lá số tử vi chỉ ra.

Ofiuco đã bị lãng quên. Hãy cùng khám phá dấu hiệu thực sự của mình và chiêm ngưỡng các chòm sao hoàng đạo ‘thống trị các bầu trời đêm’ của thời điểm này trong năm.

Có một tiêu chuẩn chia bầu trời thành các phần, giúp các nhà thiên văn xác định vị trí của các ngôi sao, hành tinh và các vật thể trong bầu trời thiên thể.

Chúng tôi gọi những phần này là các chòm sao và chúng là những nhóm sao tương ứng với thần thoại ‘hành tinh’ kế thừa từ Hy Lạp cổ đại. Một số chòm sao nổi tiếng hơn những chòm sao khác.

Bạn hiếm khi nghe thấy các chòm sao Camelopardalis (hưu cao cổ), Sagitta (mũi tên) hoặc Boyero (người lái xe).

Tuy nhiên, những chòm sao khác như Nhân Mã, Kim Ngưu hay Ma Kết được biết đến nhiều hơn. Những chòm sao này là các chòm sao của cung hoàng đạo, từ tiếng Hy Lạp (zoodiakos), có nghĩa là “bánh xe của động vật”.

Mặc dù các chòm sao hay cung Thiên Bình, Song Tử, và Bảo Bình, Xử Nữ cũng thuộc vào nhóm này. Rõ ràng là, không phải mối quan hệ ‘động vật’ khiến chúng trở nên đặc biệt, những chòm sao này nằm ở một khu vực rất đặc biệt trên bầu trời, đường mà Mặt trời ‘tiến lên’ trong năm.

Sơ đồ cho thấy tại sao Mặt trời “ở” trong chòm sao Xà Phu vào đầu tháng 12. Ảnh: Borja Tosar

Đằng sau mặt trời có những ngôi sao, mặc dù chúng ta không thể nhìn thấy chúng do sự tán xạ ánh sáng trong bầu khí quyển của trái đất.

Nhưng nếu có thể nhìn thấy chúng, chúng ta sẽ nói rằng vào bất kỳ thời điểm nào trong năm, mặt trời “ở” một trong các chòm sao hoàng đạo, vì trong hành trình hàng năm của nó, ngôi sao luôn xuất hiện để chiếm một trong những ‘ô’ này (biểu thị).

Và khi nói rằng, ai đó là Kim Ngưu hoặc Nhân Mã, điều chúng ta chỉ ra là, chòm sao mà họ ở là ‘mặt trời’ vào thời điểm họ sinh ra: Cung hoàng đạo không gì khác hơn, là, một tham chiếu thiên văn – về vị trí của mặt trời trên bầu trời đối với vị trí các ngôi sao.

NGƯỜI DỤ RẮN

Tuy nhiên, những dấu hiệu này không được hiệu chỉnh tốt. Nếu sử dụng bản đồ không gian địa cầu và hành tinh, chúng ta sẽ thấy rằng, từ  30 tháng 11 đến  18 tháng 12, mặt trời chiếm giữ một trong những chòm sao không ‘nổi tiếng’ lắm: Ofiuco (Xà phu), Serpentarium (Chuồng nhốt rắn) hoặc Snake charmer (người dụ rắn). Những người sinh ra giữa những thời gian này, theo lẽ tất yếu, thuộc cung hoàng đạo Xà Phu.

Nếu tiếp tục quan sát mối quan hệ giữa vị trí của mặt trời và bối cảnh của các ngôi sao, chúng ta sẽ thấy rằng, có một chút trùng khớp với lịch của các cung mà chúng ta đã quen thuộc theo lá số tử vi:

Bảng: Các cung hoàng đạo thực, theo ranh giới giữa các chòm sao do Liên minh thiên văn quốc tế (IAU) thiết lập năm 1930. Lưu ý. Đây là cung hoàng đạo theo Thiên văn học – chứ không phải Chiêm tinh học.

Cung hoàng đạoTiếng AnhGhi chúNgày bắt đầuNgày kết thúc
Ma KếtCapricorn 19 tháng 115 tháng 2
Bảo BìnhAquarius 16 tháng 211 tháng 3
Song NgưPisces 12 tháng 318 tháng 4
Bạch DươngAries 19 tháng 413 tháng 5
Kim NgưuTaurus 14 tháng 519 tháng 6
Song TửGemini 20 tháng 620 tháng 7
Cự giảiCancer 21 tháng 79 tháng 8
Sư TửLeo 10 tháng 815 tháng 9
Xử NữVirgo 16 tháng 930 tháng 10
Thiên BìnhLibra 31 tháng 1022 tháng 11
Hổ CápScorpioBọ cạp23 tháng 1129 tháng 11
Xà PhuOfiuco 30 tháng 1117 tháng 12
Nhân MãSagittarius 18 tháng 1218 tháng 1

Tại sao Xà Phu không xuất hiện như cung (chòm sao) hoàng đạo trong tử vi?

Bởi vì 2.500 năm trước, khi tử vi bắt nguồn từ Babylon cổ đại, mặt trời đi qua từng chòm sao hoàng đạo vào những ngày khác nhau, khoảng 4 tuần trước đó.

Các nhà thiên văn học ghi lại rằng, hiện nay hàng năm, mặt trời đi vào cung Bạch Dương vào  19 tháng 4, giống như kim đồng hồ quay. Nhưng do tuế sai (tiến động) của trái đất – một hiện tượng trục quay ‘lắc lư’, mặt trời giống như một chiếc đồng hồ chạy chậm khoảng 1 phần 4 giờ mỗi năm.

Sau nhiều thế kỷ, sự chậm trễ này đã được tích lũy và bây giờ mặt trời đi vào cung Bạch Dương gần 1 tháng sau những gì người Babylon ghi lại và những gì lá số tử vi chỉ ra.

Sau đó, có thể nói rằng, mỗi người thực sự tương ứng với dấu hiệu ngay trước dấu hiệu được đánh dấu bởi ‘tử vi’ của họ. Nhưng nó cũng không đúng. Mặt trời chỉ đi qua 1 tuần trong cung Bọ Cạp.

Trong khi ở Xử Nữ, nó kéo dài một tháng rưỡi: Thời gian đi qua này bây giờ giống như 2.500 năm trước và chúng khác rất nhiều so với sự phân chia 1 tháng cho mỗi cung hoàng đạo được thiết lập ‘tùy tiện’, bởi các nhà chiêm tinh Babylon, những người đã quyết định loại bỏ Xà Phu và ở lại với con số tròn trịa là 12 cung, như trong lịch – 12 tháng.

Xà Phu cầm con rắn, như được mô tả trong ‘Urania’s Mirror’, một bộ thẻ chòm sao xuất bản ở London năm 1825. Nguồn: Thư viện quốc hội Hoa Kỳ

Việc tuân theo lịch đó cho phép các nhà chiêm tinh Babylon dự đoán khi nào mùa hè hoặc mùa thu hoạch sẽ đến.

Điều kỳ diệu do nó mang lại cho họ, cuối cùng, đã khiến các nhà chiêm tinh mạo hiểm dự đoán các sự kiện: Như kết quả của một trận chiến, hoặc tính cách của một cá nhân, dựa trên cung hoàng đạo của một người.

Các chòm sao và truyền thuyết cổ xưa

Cơ sở của chiêm tinh học không tương ứng với các quan sát về thế giới thực, nó là một phát minh không phù hợp với chuyển động của các vì sao, thậm chí không phải về nguồn gốc của nó.

Nó không có tác dụng gì hơn là lịch thay thế, với một vài tháng tương ứng với các nhân vật thần thoại. Nhưng cung hoàng đạo có thể đóng vai trò là kim chỉ nam để quan sát hình ảnh các chòm sao của nó – vốn luôn được nhìn thấy trên bầu trời – phía trên đường chân trời phía nam, ở bán cầu bắc (và phía trên đường chân trời phía bắc, ở bán cầu nam) – và ghi nhớ các truyền thuyết tương ứng của chúng.

Khu vực không gian biểu thị cung hoàng đạo Nhân Mã, bạn có thể nhìn thấy tinh vân Laguna và Trifid. Ảnh: Oscar Blanco

Vào cuối mùa thu và đầu mùa đông này, chúng tôi khuyên bạn không nên quan sát Xà Phu – được biết đến trong thần thoại là “thợ săn rắn” và được tượng trưng như một anh hùng chiến đấu với một loài bò sát – bởi vì ngay khi “Xà Xà” được sinh ra cũng là lúc mặt trời đi trước chòm sao Xà Phu: Không thể nhìn thấy các ngôi sao của nó.

Nhưng chúng ta có thể quan sát các chòm sao ấn tượng khác:

(1). Nhân Mã là một trong những chòm sao phong phú nhất về các đối tượng thiên văn, một cuộc đi dạo bằng ống nhòm trong khu vực sẽ cho thấy các tinh vân như Trifid hoặc La Laguna và một số lượng lớn các cụm sao.

(2). Kim Ngưu nổi bật nhờ ngôi sao sáng nhất của nó, Aldebaran – một ngôi sao khổng lồ – có thể dễ dàng nhận biết bằng ‘mắt thường’, nhờ ‘con mắt’ màu sáng đỏ. Nó đại diện cho 1 trong những ‘con mắt’ của con vật.

Dựa trên đó, cũng không cần sự hỗ trợ quang học, bạn cũng có thể thấy một nhóm sao: Pleiades (nhóm sao thất tinh).

Cận cảnh (xoay) tinh vân Lagoon và Trifid. Ảnh: Oscar Blanco

(3). Ở phía đông của Kim Ngưu, có thể nhìn thấy chòm sao Song Tử, trong đó 2 ngôi sao cấp một, Castor và Pollux, được xác định là đầu của 2 cặp song sinh mà chúng đại diện.

(4). Xa hơn một chút về phía đông của chòm sao Song Tử, bạn có thể thấy chòm sao Sư Tử, một trong những chòm sao có hình dạng dễ nhận biết nhất trong toàn bộ ‘tập các chòm sao’: Nhiều nền văn minh đồng ý công nhận nó là chòm sao Sư Tử. Trong số các ngôi sao của nó, nổi bật là ngôi sao Regulus, một trong những ngôi sao sáng nhất trong toàn bộ bầu trời.

Trong những ngày này, các ngôi sao băng sẽ xuất hiện từ chòm sao Sử Tử, khi mưa sao băng xảy ra. Nổi tiếng với sự ngoạn mục của chúng, thật dễ dàng để nhìn thấy những ngôi sao băng rất sáng vào những đêm này, nhưng với số lượng ít hơn nhiều so với những trận mưa sao băng lớn khác như Perseids (mưa sao băng liên quan đến sao chổi) vào tháng 8 hoặc vào tháng 12 với Geminids (mưa sao băng liên quan đến tiểu hành tinh Palladian).

Tác giả: Borja Tosar

Lên đầu trang