Hành Lang Kết Nối Á – ÂU: Con Đường Thoát Mỹ của Nga, Trung Quốc, Ấn Độ và Iran

Kết nối thương mại Á-Âu là nền tảng phát triển của thế kỷ 21. Không phải ngẫu nhiên mà Halford Mackinder cho rằng, ai kiểm soát lục địa Á-Âu sẽ có thể chi phối thế giới. Thương mại cần đến

Kết nối thương mại Á-Âu là nền tảng phát triển của thế kỷ 21. Không phải ngẫu nhiên mà Halford Mackinder cho rằng, ai kiểm soát lục địa Á-Âu sẽ có thể chi phối thế giới.

Thương mại cần đến “giao thông”. Bởi vì đó là huyết mạch lưu thông hàng hóa. Hiện tại, vận chuyển hàng hóa bằng đường biển có chi phí rẻ nhất. Tuy nhiên, nhược điểm của nó là dài ngày.

Từ thế kỷ 16, các nước phương tây đã làm chủ vận tải hàng hóa bằng đường biển. Họ đã thấy tầm quan trọng của giao thông đường biển. Đó là lý do tại sao, Mỹ và phương tây muốn kiểm soát các vùng biển trên thế giới, từ Đại tây dương đến Thái bình dương.

Mỹ và đồng minh phương tây đang kiểm soát giao thông xuyên biển Đại tây dương và Địa trung hải.

Đại tây dương đã kết nối với biển Thái bình dương qua kênh đào Panama. Hiện tại, Mỹ (Hoa Kỳ) đang kiểm soát kênh đào này. Nghĩa là họ đang “nắm trong tay” tuyến đường vận tải biển nối Địa trung hải với Thái bình dương.

Bên cạnh đó, Mỹ và phương tây cũng đang kiểm soát kênh đào Suez – nằm trên lãnh thổ Ai Cập. Trên thực tế, họ đã làm chủ các tuyến đường biển chính kết nối Á – Âu đi từ bắc đến nam trên bản đồ.

Hiện tại, kênh đào Suez là điểm mấu chốt của kết nối tuyến đường biển châu Á và Châu Âu. Chắc bạn còn nhớ, còn tàu Evergreen mắc kẹt tại Suez đã ảnh hưởng đến thương mại thế giới như thế nào.

Con đường giao thông mới kết nối Á – Âu

Ngày 24 tháng 02 năm 2022 đã chính thức thay đổi trật tự thế giới. Mỹ và phương tây chắc chắn sẽ không muốn sự thống trị của mình bị lung lay. Vì vậy, họ luôn tìm cách để làm suy yếu nước Nga về kinh tế, chính trị và ngoại giao.

Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng đã và đang là kỳ đà cản mũi sự thống trị của Mỹ. Về kinh tế, GDP tính theo sức mua tương đương (PPP) của Trung Quốc đã vượt Mỹ.

Rõ ràng, với sự kiểm soát tuyến đường biển kết nối lục địa Á-Âu thông qua kênh đào Suez, Trung Quốc và Nga chắc chắn sẽ phát triển một con đường mới, bên cạnh tuyến đường biển hiện tại.

Hãy nhìn vào cách Mỹ và phương tây cấm vận Nga, nó đã nói lên vấn đề. Một trong những lệnh cấm vận là các tàu Nga không được phép cập cảng các nước châu Âu và Mỹ. Nhật Bản cũng đã theo Mỹ để cấm vận Nga.

Để kiểm soát Trung Quốc trên biển Thái bình dương và Ấn Độ dương, Mỹ đã xây dựng các “nhóm liên minh nhỏ” như QUAD, AUKUS. Mục đích chính của QUAD và AUKUS là chống lại Trung Quốc trên biển về quân sự, chính trị và vận tải biển. Các nhóm nhỏ này là một phần trong chiến lược châu Á – Thái bình dương của Mỹ.

Có thể nói rằng, Tập Cận Bình đã có tầm nhìn xa khi xây dựng “con đường tơ lụa mới” thông qua sáng kiến “vành đai, con đường” – “Belt and Road Initiative”, viết tắt là BRI.

Mục tiêu của BRI là phát triển đường bộ và đường biển để kết nối lục địa Á – Âu. Đó cũng là lý do tại sao Trung Quốc muốn chi phối biển đông và tạo sức ảnh hưởng đến Châu Á – Thái Bình Dương.

Vùng biển Địa trung hải và Đại tây dương đã thuộc về sự kiểm soát của Mỹ và phương tây, nếu Trung Quốc không có tầm ảnh hưởng trên biển Thái Bình Dương sẽ làm một thất bại trong phát triển kinh tế và bất lợi trong chính trị quốc tế.

Mỹ và đồng minh chắc chắn không muốn điều này, không muốn mất vị thế thống trị của mình. Đó là lý do tại sao, từ năm 2013, truyền thông phương tây nói rằng, BRI là một cái bẫy nợ mà Trung Quốc đang tạo ra để bẫy các nước trên tuyến đường BRI.

Về mặt chiến lược, BRI là nền tảng để Trung Quốc thoát khỏi sự kiềm chế của Mỹ và phương tây. Một cách chắc chắn, việc đầu tư cơ sở hạ tầng từ đường bộ, đường sắt, hệ thống cảng biển sẽ giúp việc lưu chuyển hàng hóa từ Á sáng Âu dễ dàng hơn.

Với việc thực hiện chiến dịch quân sự đặc biệt, Nga đã bị Mỹ và đồng minh áp đặt hàng nghìn lệnh cấm vận – trừng phạt trên tất cả các mặt trận từ kinh tế, cô lập ngoại giao, chính trị cho đến thể thao văn hóa. Chính điều này đã vạch mặt Mỹ và phương tây về thói đạo đức giả của họ. Thế giới đã thấy rất rõ.

Trước ngày 24 tháng 02 năm 2022, kinh tế Nga gắn với phương tây. Tuy nhiên, lệnh cấm vận điên cuồng của châu Âu đã buộc Nga phải quay trở về hướng đông, hướng đến châu Á – Thái bình dương.

Nga và Iran đang tạo ra hành lang giao thông kết nối Á – Âu

Một trong những trở ngại của Nga cũng như Trung Quốc là đường vận chuyển. Một cách chắc chắn, quay về hướng đông, buộc Nga phải xây dựng con đường kết nối đến châu Á, cả đường biển và đường bộ – đường sắt. Kênh đào Suez kết nối với châu Á chính là trở ngại lớn của Nga.

Ngoài ra, trước khi sáp nhập bán đảo Crimea, Nga chỉ sở hữu 1 cảng nước ấm duy nhất tại Kaliningrad. Sáp nhập Crimea đã giúp Nga có thêm 1 cảng biển nước ấm nữa. Nói sáp nhập cũng chưa chính xác. Trước đây, Crimea là thuộc về Nga, năm 1954, Nga đã trao nó cho Ukraina trong thời Xô Viết.

Nước Mỹ muốn dùng Ukraina như là lá bài kiểm soát Nga, ngăn chặn Nga tiến ra vùng biển ấm – hướng đến khu vực Thái Bình Dương. Tuy nhiên, Nga đã nhanh tay sáp nhập Crimea, nếu không làm vậy, chắc chắn con đường phát triển kinh tế và thương mại của Nga sẽ bị chặn lại, không thoát ra được.

Hãy nhìn vào hành động của Mỹ chúng ta sẽ thấy được vấn đề. Ngay cả việc vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt từ Nga đến lãnh thổ ngoại vi là Kaliningrad cũng đã bị chặn lại.

Mỹ đã giật dây để Litva – 1 trong 3 quốc gia vùng biển Baltic áp đặt lệnh cấm. Bởi vì, tuyến đường sắt vận chuyển hàng hóa phải quá cảnh qua Litva.

Chỉ một ví dụ nhỏ như vậy thôi cũng đã nói lên tầm quan trọng của tuyến đường vận chuyển thương mại.

Hành lang kết nối bắc nam sẽ giúp Nga hướng về châu Á

Hướng về châu Á còn gọi là hướng về đông. Đó là lựa chọn sống còn của Nga. Chắc chắn, Trung Quốc, Ấn Độ và Iran là những cường quốc châu Á sẽ đứng về phía Nga.

Iran đã có mối thâm thù với Mỹ. Ấn Độ dù là một đồng minh của Mỹ nhưng sẽ không giúp Mỹ để chống lại Nga.

Ấn Độ chắc chắn muốn Nga như là đối trọng để giảm sự phụ thuộc vào Mỹ hoặc không muốn Mỹ gây sức ép lên chính mình. Trung Quốc đã từ lâu là đối trọng với Mỹ.

Những quốc gia trong khu vực châu Á sẽ được lợi nhiều hơn khi thế giới chuyển sang đa cực, đa trung tâm. Thế giới bây giờ không còn là một trung tâm quyền lực ra quyết định nữa.

Hành lang giao thông Bắc Nam – Công cụ giúp Nga hướng về đông

Hiện tại, Nga và Iran đang hồi sinh lại dự án hành lang giao thông bắc nam. Nó sẽ giúp nối Ấn Độ dương với Nga và châu Âu. Về địa chính trị, dự án này sẽ giúp phần còn lại của thế giới thoát kênh đào Suez – bị Mỹ và phương tây kiểm soát.

Chiều dài của hành lang giao thông bắc nam khoảng 7,2 ngàn km, đi từ Nga qua nhiều nước vùng trung Á thuộc Liên Xô trước đây và vùng Caucasus. Dự án này trên thực tế đã tồn tại từ năm 2001, nhưng vì nhiều lý do đã chưa thể triển khai.

Tháng 5 năm 2022, Nga, Ấn Độ và Iran đã hồi sinh lại dự án này.

Về kinh tế, hành lang giao thông bắc nam sẽ giúp giảm thời gian vận chuyển từ Nga đến Ấn Độ, chỉ còn 20 ngày. Chi phí vận chuyển theo dự tính sẽ giảm 30%.

Ngoài ra, dự án sẽ tạo động lực phát triển cho những quốc gia có tuyến đường đi qua. Trước đây, có thể Nga nghi ngại hợp tác với Iran sẽ ảnh hưởng đến mối quan hệ với phương tây. Nhưng hiện nay, tình thế đã khác.

Hành lang giao thông bắc nam không chỉ có đường bộ, mà còn bao gồm đường biển và đường sắt. Tuyến đường biển sẽ kéo dài từ cảng Mumbai, Ấn Độ đến cảng Abbas trên vịnh Ba Tư, Iran.

Về đường bộ, dự án cũng phát triển tuyến đường sắt kết nối Iran, Azerbaijan và Nga. Bên cạnh đó, một tuyến đường nữa chạy từ Iran đến Nga qua Biển Caspi sẽ được tạo lập.

Ở khu vực trung Á, tuyến đường kết nối Kazakhstan, Uzbekistan và Turkmenistan cũng sẽ được xây dựng. Ngoài ra, dự án này cũng kết nối với phía bắc của châu Âu qua lãnh thổ Kazakhstan.

Rõ ràng, tuyến đường kết nối với châu Âu, chắc chắn Trung Quốc và Ấn Độ sẽ rất hứng thú và quan tâm. Bởi vì, nó phù hợp với định hướng BRI của Trung Quốc. Hơn nữa, hành lang giao thông bắc nam sẽ là lựa chọn thay thế cho kênh đào Suez, vốn bị phương tây kiểm soát.

Với việc phương tây áp đặt các lệnh về cấm vận giao thương, cấm tàu Nga cập bến vào các cảng của họ và đồng minh. Dự án này sẽ là giải pháp đối phó với sự chi phối của Mỹ.

Chính Ngoại trưởng Jaishankar và Bộ trưởng vận tải biển Mandavia, Ấn Độ, đã phát biểu, Ấn Độ muốn cảng Chabahar trở thành tuyến quan trọng trong hành lang giao thông bắc nam.

Một thế giới đa cực đang hình thành!

Từ khóa: Dự án vành đai con đường BRI, sáng kiến vành dai con đường, liên minh kinh tế Á Âu là gì? Con đường tơ lụa mới, kênh đào Suez, lệnh cấm vận Nga của Mỹ và phương tây, khối BRICS, khối BRICS cộng.

Lên đầu trang