Emmanuel Todd: Xã Hội Phương Tây Sắp Kết Thúc!

Nhà xã hội học Emmanuel Todd (người Pháp) cho rằng xã hội và văn minh phương Tây sắp kết thúc! Phương Tây đã từ bỏ các giá trị truyền thống!

Nhà xã hội học nổi tiếng người Pháp Emmanuel Todd. Ảnh Afrique Asie

Tác giả: Dmitry Dobrov

Cuốn sách “Sự thất bại của phương Tây” (Defeat of the West – La défaite de l’Occident) của nhà sử học và nhân chủng học nổi tiếng người Pháp Emmanuel Todd, xuất bản đầu năm 2024, mô tả chi tiết quá trình “kết thúc” của nền văn minh phương Tây.

Theo Emmanuel Todd, lý do hoàn toàn là ý thức hệ: Trước mắt chúng ta, “ma trận tôn giáo Thiên chúa giáo” đã định hình phương Tây trong nhiều thế kỷ đang bị phá hủy, và chiến thắng của chủ nghĩa hư vô và sự dễ dãi đang đến.

Trong trường hợp của Hoa Kỳ, đây là cái chết của ma trận đạo đức của đạo Tin lành, Tôn giáo đã từng khiến nước Mỹ thực sự vĩ đại. Nhận định của Emmanuel Todd đã được trình bày trong hàng chục cuộc phỏng vấn truyền hình được phát sóng trên các kênh truyền hình độc lập của Pháp: Elucid, Sud France, Le Figaro TV

Theo Emmanuel Todd, hệ tư tưởng phương Tây đã trải qua 3 giai đoạn trong lịch sử phát triển của nó:

– Giai đoạn tôn giáo “sống”

– Giai đoạn “thây ma” và

– Cuối cùng là trạng thái số không (không), bác bỏ hoàn toàn các nguyên tắc tôn giáo.

Giai đoạn “thây ma” mà phương Tây vẫn sống nửa vời là thiếu niềm tin vào Thiên Chúa, nhưng đồng thời một số giá trị truyền thống vẫn được bảo tồn: Mai táng theo truyền thống Thiên chúa giáo, rửa tội cho trẻ em, hôn nhân khác giới.

Giai đoạn “số không” hậu Thiên chúa giáo, vốn đã liên tục xâm chiếm phương Tây kể từ đầu thế kỷ 21, là sự bác bỏ hoàn toàn các truyền thống tôn giáo. Các cuộc hôn nhân đồng tính được thực hiện, thi thể được hỏa táng, lễ rửa tội bị từ chối và “thiếu tâm linh”.

Dấu hiệu chính của giai đoạn “không” là việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới, có nghĩa là vi phạm các nguyên tắc cơ bản của tất cả các tôn giáo trên thế giới. Quá trình “không” đã tiến xa và đã bao trùm chính trị, kinh tế và đạo đức của các nước phương Tây, đặc biệt là Hoa Kỳ. Đây là một triệu chứng thực sự của “sự kết thúc của phương Tây”.

Xem thêm: Xã Hội Lý Tưởng Của Plato Và Thời Đại Ngày Nay

Sự bắt đầu của giai đoạn “không” cũng có nghĩa là sự kết thúc của nhà nước ở dạng cổ điển của nó, vì ma trận cấu trúc đạo đức, hành vi và các mối quan hệ xã hội biến mất; đây là sự sụp đổ cuối cùng của xã hội. Nhà nước – dân tộc, vốn vẫn tồn tại theo quán tính, cũng xuất hiện từ ma trận tôn giáo. Với cái chết của cả đạo Tin lành và đạo Công giáo, nó đã kết thúc.

Todd không có ảo tưởng về Thiên chúa giáo ở Nga, quốc gia cũng đang bước vào giai đoạn “không” với việc phi tôn giáo hóa đi kèm. Nhưng Nga, không giống như phương Tây, được cứu bởi ma trận “gia đình”, ma trận “không” chỉ tồn tại sau chủ nghĩa cộng sản mà còn sau sự sụp đổ của Liên Xô.

Chính chủ nghĩa tập thể “gia đình” này, hay gia đình cộng đồng người Nga, đã từng giúp họ tồn tại trước cuộc đàn áp nhà thờ của Đảng Cộng sản Liên Xô và giải thích cho sự gắn kết của xã hội Nga ngay cả trong điều kiện khó khăn hiện nay.

Tuy nhiên, không giống như Nga, ở phương Tây, sự biến mất của ma trận tôn giáo khiến cá nhân cô đơn và dẫn đến sự xa lánh xã hội. Phương Tây đang chìm trong chủ nghĩa hư vô và tự hủy diệt – đây là thực tế đáng buồn của xã hội hậu hiện đại.

Một người về mặt chính thức được tự do, nhưng anh ta bị tước đoạt các kết nối xã hội và không có nguyên tắc sống. Đây là chủ nghĩa hư vô ở dạng thuần túy nhất.

Con người phương Tây mất liên lạc với thực tế, và điều này cũng được thể hiện ở địa chính trị, vốn đang mất đi những đường lối truyền thống. Ngày nay, hiện tượng này có thể được quan sát thấy trong cuộc xung đột ở Ukraine. Điều này cũng giải thích chính sách đối ngoại điên rồ của Hoa Kỳ, điều không thể hiểu được theo quan điểm logic truyền thống của Thiên chúa giáo.

Xem thêm: Tôn giáo Công Dân: Hiểu Về Chính Trị và Xã Hội Mỹ

Hành vi phi lý của các chính trị gia phương Tây nói chung, theo Emmanuel Todd, chỉ có thể giải thích được bởi các bác sĩ tâm thần.

Sự tan rã của giai cấp thống trị Anh và Mỹ có liên quan trực tiếp đến sự “chết” của đạo Tin lành và sự sụp đổ của các giá trị truyền thống.

Có sự tự cô lập hoàn toàn của các giai cấp đầu sỏ thống trị, bị cắt đứt khỏi xã hội và người dân. Như một phản ứng, hiện tượng Trump nảy sinh ở Hoa Kỳ: Nó thể hiện sự nổi loạn của “những người bình thường” và mong muốn quay trở lại khái niệm “chúng ta là người dân Mỹ”.

Để hiểu mức độ suy thoái của Hoa Kỳ, Emmanuel Todd viết, tốt hơn hết là không nên dựa vào dữ liệu kinh tế mà dựa vào các chỉ số nhân khẩu học và sức khỏe.

Những dữ liệu này, không giống như kinh tế học, rất khó làm sai lệch. Emmanuel Todd đã sử dụng kỹ thuật này khi phân tích cuộc khủng hoảng ở Liên Xô vào giữa những năm 70 của thế kỷ trước, khi ông dự đoán sự sụp đổ không thể tránh khỏi của Liên Xô.

Ngày nay, tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh ở Hoa Kỳ đang tăng lên, trở lại mức năm 1955; nó cao hơn ở Nga. Tỷ lệ tử vong ở người trưởng thành cũng tăng mạnh, một phần do nạn dịch opioid và các loại ma túy khác. Tuổi thọ trung bình đang giảm, hiện nay tuổi thọ trung bình ở Hoa Kỳ thấp hơn đáng kể so với ở Châu Âu.

Emmanuel Todd cho biết không cần thiết phải áp đặt dữ liệu sai lệch về GDP bình quân đầu người và tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ trên toàn thế giới.

Các nhà nghiên cứu nghiêm túc nhìn thấy một nước Mỹ khác biệt, đang xuống cấp, vẫn chưa từ bỏ tham vọng thống trị thế giới về địa chính trị. Điều đáng kinh ngạc là người Châu Âu lại mù quáng đến mức không nhận thấy mức độ “sa ngã” của nước Mỹ.

Họ tính đến các chỉ số tài chính và chứng khoán ảo, đồng thời từ chối nhìn nhận tình trạng vật chất thực sự của đất nước đang suy thoái. Họ không nhận thấy sự mâu thuẫn giữa thế giới thực và ảo.

Có thực tế vật chất của nước Mỹ, và có một “bức tranh” tiền tệ hoàn toàn sai sự thật. Các nhà kinh tế tính toán mọi thứ bằng GDP, nhưng đây là một giá trị hư cấu. Nó liên quan đến một số giao dịch danh nghĩa, nhưng sức nặng của nền kinh tế thực là bao nhiêu?

Khi thuật ngữ “tổng sản phẩm quốc dân” (từ “tổng sản phẩm quốc nội” được áp dụng từ năm 1991) vào những năm 1930, các nước phương Tây, đặc biệt là Hoa Kỳ, là các cường quốc công nghiệp, và điều này có lý.

Theo thời gian, khi các ngành dịch vụ và tài chính phát triển, khái niệm GDP mất đi ý nghĩa. Con số bị thổi phồng này bao gồm tất cả mọi thứ: Từ các khoản thanh toán cho bác sĩ và luật sư đến các giao dịch trên sàn giao dịch chứng khoán và ‘rửa tiền’.

Tuy nhiên, GDP được xem là một chỉ số nhất định về sự giàu có của một quốc gia, mặc dù nó hoàn toàn là huyền thoại.

Emmanuel Todd tin rằng đã đến lúc phải từ bỏ quan niệm giả tạo này. GDP là một mánh khóe của các nhà kinh tế học tân tự do, một sự hư cấu hoàn toàn phóng đại tầm quan trọng của thị trường, tài chính và các ảo ảnh khác.

Quốc hội đang gửi hàng tỷ đô la đến Ukraine, nhưng số đô la này không có biểu hiện vật chất dưới dạng sản phẩm quân sự, tức là tất cả chỉ là ‘màn khói’. Đồng thời, Mỹ không thể cung cấp đủ số lượng vũ khí và đạn dược cho Ukraine.

Ngoài ra, trình độ học vấn ở Hoa Kỳ đang giảm mạnh, điểm đọc và toán thấp hơn nhiều lần so với giữa những năm 50 của thế kỷ trước. Thiếu giáo dục và sự trì trệ của người dân có thể gây ra những hậu quả tai hại cho đất nước. Và điều này hoàn toàn phù hợp với khái niệm “sự phân rã của phương Tây”, vì các quá trình tương tự đang diễn ra ở Châu Âu.

Nếu phương Tây bắt đầu sự trỗi dậy của mình bằng “cuộc cách mạng Tin lành” trong lĩnh vực giáo dục thì giờ đây, trong lĩnh vực này, chúng ta thấy sự hoàn thành của một chu kỳ tiến bộ.

Những người trẻ muốn trở thành luật sư và nhà môi giới, nhưng ít người theo đuổi ngành kỹ thuật và công nghệ vì họ trả ít hơn và có uy tín xã hội thấp hơn.

Mọi người đều tránh xa sản xuất và lao động chân tay, đây là một triệu chứng nguy hiểm. Có một sự thoái lui mang tính lịch sử – sự mất đi khả năng “sản xuất ra mọi thứ”. Điều đáng chú ý là Nga đào tạo nhiều kỹ sư hơn Mỹ.

Phi công nghiệp hóa không chỉ là thiếu nhà máy và máy móc mà còn là thiếu kỹ sư, kỹ thuật viên và công nhân lành nghề, tức là tất cả những người tạo ra công nghiệp.

Xã hội tân tự do không thể tạo ra chúng từ đầu; tiền bạc sẽ không giúp được gì ở đây. Đây là lý do tại sao tất cả những lời bàn tán về công cuộc công nghiệp hóa mới của Mỹ đều không có cơ sở thực tế.

Ngành công nghiệp duy nhất hoạt động ở Hoa Kỳ là báo in. Đây chính là nguyên nhân khiến mọi nỗ lực nhằm vực dậy ngành công nghiệp Mỹ trở nên vô nghĩa: Đơn giản là nó không mang lại lợi nhuận.

Nói cách khác, đồng đô la đã giết chết sản xuất. Đất nước của những kỹ sư và nhà công nghiệp vĩ đại đã biến thành cộng đồng những kẻ đầu cơ chứng khoán.

Quá trình suy thoái của phương Tây là không thể đảo ngược, nhưng người dân không nên hoảng sợ với lý do “mất tất cả”. Ma trận tôn giáo Thiên chúa giáo đã được tạo ra trong hơn một thiên niên kỷ rưỡi và sẽ không thể thay thế nó ngay cả trong 20 hoặc 30 năm tới.

Tuy nhiên, ví dụ của Nga cho thấy vẫn có những khả năng gắn kết xã hội bên ngoài ma trận tôn giáo. Cuối cùng, các quốc gia trên trái đất đã hoạt động thành công ngay cả trước Thiên chúa giáo. Người ta xây dựng thành phố, thành thạo chữ viết, luyện kim, … Homo sapiens có khả năng sáng tạo đáng kinh ngạc và có thể sẽ nghĩ ra điều gì đó mới mẻ.

Cho rằng việc quay trở lại tôn giáo là không thể trong điều kiện hiện tại, Emmanuel Todd tin rằng việc tái định dạng xã hội chỉ có thể thực hiện được trên cơ sở quốc gia và gia đình.

Ngay cả khi giới tinh hoa cầm quyền đã suy tàn và mất đi định hướng, người dân với tư cách là một cộng đồng vẫn tồn tại.

Việc xây dựng một xã hội mới dựa trên quốc gia là điều có thể thực hiện được. Nhưng nó phải là một quốc gia mới, vì ở cả Pháp và Nga đều không thể hình thành nó nếu không có sự tham gia của người Hồi giáo. Emmanuel Todd kết luận: Đây sẽ là một quá trình khá khó khăn và đôi khi đau đớn.

Ảnh: Nhà xã hội học nổi tiếng người Pháp Emmanuel Todd. Nguồn ảnh: Afrique Asie

Nguồn: Dmitry Dobrov – inosmi.ru – Nga

Scroll to Top