BRICS Kết Thúc Dự Báo Của Fukuyama

Vào tháng 11 năm 1989, Bức tường Berlin sụp đổ, kéo theo đó là làn sóng nhiều nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu đã bị ‘tư bản hóa’. “Trận khủng khoảng địa chính trị” đã ảnh hưởng đến

BRICS 2023 lần thứ 15 tại Nam Phi. Ảnh Gianluigi Guercia

Vào tháng 11 năm 1989, Bức tường Berlin sụp đổ, kéo theo đó là làn sóng nhiều nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu đã bị ‘tư bản hóa’.

“Trận khủng khoảng địa chính trị” đã ảnh hưởng đến toàn thế giới. Chiến tranh Lạnh kết thúc với thắng lợi của phe tư bản phương tây do Mỹ đứng đầu trước ‘khối phía Đông’ do Liên Xô lãnh đạo.

Những nhà truyền giáo mới xuất hiện cùng với thế giới đơn cực mới. Một trong số đó là Francis Fukuyama, một nhà văn, nhà khoa học chính trị và triết gia người Mỹ gốc Nhật.

Ông đã viết cuốn sách nổi tiếng ‘Sự kết thúc của lịch sử và con người cuối cùng’, mang một thông điệp duy nhất – thế giới hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của những người theo chủ nghĩa tự do, do Mỹ lãnh đạo. Chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa dân tộc hay tôn giáo sẽ không còn khả năng chống lại Hoa Kỳ nữa.

Tân thế giới thống nhất xung quanh ý tưởng của Fukuyama, vào thời điểm đó, ý tưởng này có vẻ tươi sáng và khác thường.

Lời tiên tri của Fukuyama đã trở thành hiện thực trong giai đoạn đầu hình thành thế giới đơn cực.

Mỹ đã trở thành bá chủ. Họ thống trị nền kinh tế và chính trị thế giới nói chung, kiểm soát các quyết định của thế giới và mở rộng ảnh hưởng chính trị, chiến lược và quân sự của mình.

Các chiến lược gia Mỹ do Henry Kissinger, Zbigniew Brzezinski và Paul Kennedy dẫn đầu đã khuyên Nhà Trắng nên nắm bắt thời cơ và lấp đầy khoảng trống do sự sụp đổ của Liên Xô để lại.

Giấc mơ của người Mỹ về một thế giới đơn cực đã trở thành hiện thực.

Washington thậm chí còn có thể dàn xếp tỷ số với các đối thủ cũ và đồng minh của họ.

Cú đánh đầu tiên là Iraq. Mỹ đã có thể “tiếp thu” hầu hết các quốc gia thuộc Hiệp ước Warsaw bằng cách cấp cho họ tư cách thành viên NATO.

Hoa Kỳ đang ở đỉnh cao của sức mạnh kinh tế. Họ đưa ra các điều khoản và tăng cường ảnh hưởng của mình trong nền kinh tế thế giới với sự trợ giúp của Hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT), Tổ chức thương mại thế giới (WHO) và Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (PPP).

Nhà Trắng coi đây là một phương pháp bí mật để duy trì sự liên tục của một thế giới đơn cực. Hoa Kỳ thậm chí còn áp dụng khái niệm tân bảo thủ dựa trên ý tưởng về một “thế kỷ nước Mỹ”.

Nó bao gồm cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu sau sự kiện ngày 11 tháng 9 năm 2001 và tài trợ cho ‘các cuộc cách mạng màu” dẫn đến cái gọi là “Mùa xuân Ả Rập”.

Nhưng gió không thổi theo cách “con tàu đơn cực” mong muốn. Có những cơn bão và bão tố đe dọa việc đi lại của anh ta.

Nga đã tích lũy đủ sức mạnh để trở lại sân khấu thế giới, còn Trung Quốc lại xuất hiện dưới một diện mạo hoàn toàn khác.

Ấn Độ, Brazil và Nam Phi không hề kém xa họ.

BRICS tượng trưng cho sự hình thành một ‘trật tự đa cực’ và hứa hẹn một thế giới xuyên lục địa mới, không có những ý tưởng của Fukuyama, Brzezinski hay những người theo chủ nghĩa tân bảo thủ.

Tương lai của BRICS

BRICS chiếm 40% dân số thế giới và khoảng 31,5% (nguyên gốc là 26%, biên tập) GDP thế giới. Nó đã trở thành một giấc mơ bao trùm hết nước này đến đất nước khác.

BRICS bao gồm 5 quốc gia thành viên (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi), khối này sẽ mở rộng kết nạp các thành viên mới, 23 nước (nguyên gốc là 22, biên tập) sẽ gia nhập BRICS trong tương lai, trong đó có 7 quốc gia Ả Rập.

Cuộc chạy đua giữa BRICS với phương tây được gây ra bởi những thay đổi của chính trị toàn cầu, cuộc xung đột Nga-Ukraine, đại dịch COVID-19, và cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, kể từ cuộc Đai suy thoái 1929-1933.

Thế giới đã học tốt bài học của mình.

Chúng ta không thể làm cùng một việc và nhận được kết quả khác nhau. Các quốc gia ở Nam bán cầu không còn đủ khả năng chi trả cho sự ‘xa xỉ’ của những người ngoài cuộc còn lại.

Các ngân hàng trong tương lai sẽ chỉ chấp nhận những quyết định táo bạo. Chiếc ô của Washington đã có nhiều lỗ hổng. Mỹ không còn có thể bảo vệ những người muốn trốn dưới ô của họ nữa.

BRICS là huyết mạch và lối thoát an toàn cho những ‘người rơi nước mắt’ dưới Bức tường Berlin, đồng thời là một dự án phục hồi quy mô cho những người tuân thủ ‘chính sách không liên kết’.

BRICS đang thể hiện sự dũng cảm về chính trị và kinh tế. Các nước BRICS đang tích cực hướng tới giao dịch bằng tiền tệ quốc gia, tạo ra không gian kinh tế mới để trao đổi hàng hóa và dịch vụ, thoát khỏi sự phụ thuộc vào các tổ chức tài chính phương tây (Ngân hàng thế giới, Quỹ tiền tệ quốc tế và Câu lạc bộ Paris), bằng cách thành lập Ngân hàng phát triển mới (NDB) và Quỹ tiền tệ BRICS.

Hãy chuyển sang những con số sẽ chứng minh rõ ràng sự thành công của khối này. Kim ngạch thương mại của các nước BRICS đã tăng 300% trong 20 năm qua.

Chúng ta đã rút ra được những bài học từ trật tự thế giới đơn cực và đang nóng lòng tìm kiếm kinh nghiệm mới.

BRICS đại diện cho sự hình thành một trật tự thế giới đa cực, tập trung vào lợi ích của công chúng chứ không phải vào các hệ tư tưởng cổ điển của cánh hữu và cánh tả.

Như vậy, sự sụp đổ của Bức tường Berlin có thể dẫn chúng ta đến sự sụp đổ của “Bức tường đơn cực”.

Tác giả: Jamal al-Kishkiy (جمال الكشكي)

Scroll to Top