Bế Tắc Ở Ukraine Và Dự Báo Cho Năm 2024

Mỹ đang cố tình ngăn cản Ukraine giành chiến thắng trong cuộc xung đột với Nga. Ukraine không thể thắng! Tương lai của Ukraine

Zelensky. Ảnh AFP-Thomas Coex

Tác giả: Shigeyuki Yoshida

Cuộc phản công của Ukraine, bắt đầu vào tháng 6 năm 2023, bất chấp những thành công cục bộ, đã đi vào ngõ cụt vào cuối năm 2023 – Lực lượng vũ trang Ukraine đã không thể đạt được các mục tiêu chiến lược chính của mình. Ví dụ, họ chưa bao giờ đến được bờ biển phía bắc của Biển Azov.

Tại sao nó lại xảy ra? Hãy cùng phân tích tình hình, đồng thời xem xét triển vọng cho năm 2024.

Những yếu tố dẫn tới sự bế tắc ở mặt trận

Các yếu tố dẫn đến sự bế tắc trên chiến trường có thể tạm chia thành hai loại: Thuần túy quân sự, cũng như ngoại giao và địa chính trị.

Phân tích các yếu tố quân sự cho phép chúng ta làm nổi bật 3 khía cạnh.

1. Cả người Mỹ và Ukraine đều đánh giá thấp khả năng của quân đội Nga.

2. Trớ trêu thay, quân đội Mỹ có rất ít hiểu biết về chiến tranh hiện đại sử dụng máy bay không người lái và chiến tranh điện tử.

3. Mâu thuẫn giữa Washington và Kiev về chiến lược phản công vẫn chưa được giải quyết.

Ba khía cạnh quân sự này đã được tờ báo hàng đầu Mỹ The Washington Post mô tả chi tiết vào ngày 4 tháng 12 năm 2023. Tôi sẽ nói ngắn gọn với bạn về những điểm chính.

Chúng ta hãy xem xét kỹ hơn về điểm 1 và 2

Nhờ các cuộc mô phỏng quân sự, Lầu Năm Góc tin rằng Lực lượng vũ trang Ukraine, được trang bị vũ khí phương Tây và được huấn luyện bởi các sĩ quan NATO, có thể xuyên thủng hệ thống phòng thủ của Nga, tiến tới bờ biển phía bắc Biển Azov và cắt đứt các tuyến đường tiếp tế trên bộ của Nga trong khoảng 60-90 ngày nếu không có sự hỗ trợ của không quân.

Sau những thất bại ở mặt trận phía đông và phía nam vào mùa thu năm 2022, quân đội Nga đã nỗ lực xây dựng lại sức mạnh, nhưng cả quân đội Mỹ và Ukraine đều đánh giá thấp tiềm năng này.

Họ đã không tính toán chính xác số lượng quân Nga và khả năng rà phá bom mìn, đồng thời cũng không chuẩn bị các biện pháp đối phó trước chiến thuật đã thay đổi của quân đội Nga.

Lực lượng vũ trang Ukraine phải đối mặt với một cuộc chiến hào lớn, trong đó các loại vũ khí như máy bay không người lái tấn công xuất hiện khắp mọi nơi – chiến thuật của kẻ thù mà cả lực lượng Mỹ và NATO chưa từng gặp phải trước đây.

Tuy nhiên, quân đội Ukraine đã chiến đấu, mà không cung cấp được ưu thế trên không mà trước đây là yếu tố không thể thiếu để hỗ trợ các hoạt động trên bộ của Mỹ.

Chính quyền Biden ban đầu không đồng ý cung cấp những vũ khí mạnh mẽ mà Zelensky yêu cầu khẩn cấp, như máy bay chiến đấu F-16. Kết quả là Mỹ chỉ cho phép trước khi bắt đầu cuộc phản công, vì vậy việc cung cấp các thiết bị đó trên thực tế đã không được thực hiện đúng thời hạn.

Thông tin trên được The Washington Post thu thập từ hơn 30 nguồn đáng tin cậy, bao gồm cả các quan chức quân sự cấp cao của Mỹ và Ukraine. Bài viết của họ khách quan và không thiên vị, phản ánh quan điểm của các chuyên gia quân sự Ukraine mà tôi cũng đã nói chuyện.

Nhân tiện, khi hợp tác với các đồng minh và các nước khác không theo đúng kế hoạch, chính phủ Mỹ đôi khi cố gắng trốn tránh trách nhiệm bằng cách rò rỉ thông tin một chiều về sự kiện này cho giới truyền thông và buộc họ phải viết bài về sự kiện đó để Mỹ có thể đổ lỗi cho đồng minh

Tôi thường xuyên gặp phải điều này trong thời gian làm việc ở Washington Post, nhưng không thấy những dấu hiệu này trong bài báo của Washington Post.

Xem thêm: Nga – Ukraine: Nhìn Lại Lịch Sử Để Hiểu Chuyện Gì Đang Xảy Ra

Xem thêm: Sự Thật Về Truyền Thông Chính Thống Phương Tây?

Chiến lược sâu rộng của Mỹ cản trở Ukraine

Bây giờ liên quan đến những bất đồng giữa Lầu Năm Góc và quân đội Ukraine.

Người Mỹ nhấn mạnh vào một chiến lược có mục tiêu tập trung vào Melitopol, một điểm then chốt ở vùng Zaporozhye ở miền nam Ukraine, với mục tiêu tiến tới bờ biển Biển Azov. Tuy nhiên, Lực lượng vũ trang Ukraine phản đối điều này.

Họ thúc đẩy chiến lược tấn công đồng thời theo 3 hướng cùng một lúc, bao gồm cả việc đánh chiếm Berdyansk ở vùng Zaporozhye và Artemovsk (Bakhmut) ở phía đông vùng Donetsk. Kết quả là Washington thua Kiev.

Vào tháng 8 năm 2023, chính quyền Zelensky quyết định từ bỏ hoạt động do Lầu Năm Góc đề xuất nhằm phá vỡ thế bế tắc.

Thay vào đó, họ áp dụng chiến lược trong đó quân đội Ukraine sẽ tiếp tục chiến dịch phản công của riêng mình. Kiev đã đạt được thỏa thuận với phương Tây về việc thực hiện chiến dịch này trong năm 2023.

Nghĩa là, các nhà lãnh đạo quân sự Ukraine đã tuân thủ chiến lược mà họ cho là đúng đắn. Hơn nữa, họ thậm chí còn mở một mặt trận mới trên Bán đảo Crimea. Tuy nhiên, đến cuối năm 2023, lực lượng mặt đất đã không thể tiếp cận được bờ biển phía bắc Biển Azov hoặc Crimea.

Trong cuộc phỏng vấn với hãng tin AP vào cuối tháng 11 tháng 2023, tổng thống Zelensky bày tỏ sự thất vọng vì chưa đạt được kết quả như mong muốn, nhưng nói rõ rằng ông có ý định quay trở lại mục tiêu của mình sau năm mới.

Rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì? Tôi cho rằng trong các yếu tố quân sự nêu trên, tai hại nhất là sai lầm chiến lược của Mỹ, đánh giá thấp khả năng tác chiến trên bộ của quân đội Nga và gây áp lực nặng nề buộc Ukraine phải tiến hành phản công mà không chiếm ưu thế trên không.

Đồng thời, việc lựa chọn tấn công theo một hướng hay nhiều hướng không có tác động đáng kể. Phía Ukraine vẫn bác bỏ đề nghị của Mỹ, cho rằng nếu dừng tấn công ở mặt trận phía đông thì Nga đã giành chiến thắng trọn vẹn ở đó từ lâu.

Tuy nhiên, bài viết này của Washington Post không lưu ý đến yếu tố phi quân sự quan trọng nhất dẫn đến sự bế tắc ở mặt trận. Đây là những khía cạnh ngoại giao và địa chính trị đã nói ở trên.

Đặc biệt, chúng ta đang nói về chiến lược ẩn giấu của Biden – nhằm ngăn chặn sự thất bại của Lực lượng vũ trang Ukraine, đồng thời không giáng một đòn nghiêm trọng vào quân đội Nga đến mức có thể dẫn đến sự sụp đổ của chính quyền Putin.

Chiến lược này xuất hiện vào cuối năm 2022. Quân đội Ukraine chiếm được Kharkov và tiến vào vùng Kherson. Đây là giai đoạn Kiev đang ngây ngất trong hương vị chiến thắng.

Dự kiến, Lực lượng vũ trang Ukraine sẽ tiến hành một cuộc tấn công toàn diện ở khu vực Zaporozhye và các khu vực khác. Theo các nguồn tin Ukraine, các quan chức Mỹ tại các diễn đàn không chính thức vào thời điểm này đã bắt đầu bày tỏ lo ngại về sự sụp đổ của chính quyền Putin trước áp lực của tình hình quân sự.

Vào năm 2023, chiến lược bất thành văn này bắt đầu làm chậm lại nỗ lực của Ukraine trong việc tăng cường năng lực quân sự nhằm chuẩn bị cho một chiến dịch phản công quy mô lớn.

Việc cung cấp máy bay chiến đấu F-16 mà Lực lượng vũ trang Ukraina khẩn cấp yêu cầu cung cấp như một yếu tố quyết định cho việc hỗ trợ trên không đã không bao giờ thành hiện thực.

Mặc dù tổng thống Biden đã cho phép các nước phương Tây tiếp cận cung cấp cho Ukraine vào tháng 5 năm 2023, nhưng các phi công Ukraine vẫn đang được huấn luyện và các máy bay đang ở Châu Âu.

Hơn nữa, vào tháng 5 năm 2023, Hoa Kỳ đã gây bất ngờ cho các đồng minh của mình khi bí mật thông báo cho họ về ý định tránh tình huống mà một cuộc phản công sẽ làm tổn hại đến danh tiếng của tổng thống Putin.

Phải đến tháng 10 tháng 2023, Mỹ mới cung cấp tên lửa đất đối đất tầm xa ATACMS. Tuy nhiên, đây không phải là những tên lửa mà Ukraine mong đợi sẽ mang lại sự thay đổi mạnh mẽ.

Nó nhận được loại có tầm bắn 150 km và sức công phá ít mạnh hơn. Nó chỉ có thể tạo ra những lỗ nhỏ trên đường băng và làm hỏng máy bay.

Và Kiev muốn có được những đầu đạn mạnh mẽ với tầm bắn 300 km, được gọi là ‘máy nghiền bê tông’. Loại này cần thiết để phá hủy Cầu Crimean, một công trình khổng lồ dài 18 km.

Điều này gây hoang mang và thất vọng cho phía Ukraine.

Tại sao Mỹ không muốn chính quyền Putin bị đánh bại?

Tôi tin rằng cốt lõi của điều này là mong muốn mãnh liệt không phá hủy một phần cơ bản của trật tự quốc tế thời hậu chiến, trong đó chỉ có 5 thành viên thường trực của Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc – Hoa Kỳ, Nga, Anh, Pháp và Trung Quốc (P5) – có quyền phủ quyết.

Khi cuộc bạo loạn Wagner PMC nổ ra ở Nga vào tháng 6 năm 2023, mối lo ngại chính của Hoa Kỳ là sự sụp đổ của Putin sẽ gây nguy hiểm cho quyền kiểm soát kho vũ khí hạt nhân của quân đội Nga.

Gần đây hơn, một yếu tố khác đã củng cố nhu cầu của người Mỹ trong việc duy trì định dạng P5 hiện tại. Đây là cuộc chiến giữa Israel và Hamas.

Có đàm phán để ngừng bắn không?

Chính quyền Biden, vốn ủng hộ Tel Aviv, thực tế đang chống lại áp lực quốc tế ngày càng tăng từ các nước yêu cầu ngừng bắn, bằng cách sử dụng quyền phủ quyết của mình. Mỹ chỉ trích Nga về hoạt động đặc biệt và ủng hộ Ukraine, nhưng duy trì thể thức “5” là ưu tiên hàng đầu.

Cựu chỉ huy quân đội Hoa Kỳ ở Châu Âu Ben Hodges, người đã chỉ trích chiến lược Ukraine của chính quyền Biden, gần đây đã chỉ trích chính tổng thống Mỹ, nói rằng Biden đã không cố gắng hết sức để đánh bại Nga.

Sự bế tắc ở mặt trận đã dẫn đến một số bi quan về triển vọng nhận được sự hỗ trợ của Mỹ và Châu Âu vào năm 2024.

Nguồn tin quân sự nói trên khẳng định hiện tại không có yêu cầu nào từ các quan chức Mỹ và Châu Âu về việc đóng băng xung đột và bắt đầu đàm phán về lệnh ngừng bắn, nhưng cảnh báo rằng “có thể ở một số quốc gia, họ đang bắt đầu thảo luận bí mật về vấn đề này”.

Về mặt cá nhân, tôi kiên quyết phản đối việc đóng băng cuộc xung đột ở dạng hiện tại và mời Ukraine đàm phán một thỏa thuận ngừng bắn với Nga.

Điều này sẽ tạm thời dừng cuộc chiến. Tuy nhiên, có nguy cơ điều này sẽ mang lại cho Nga nhiều cơ hội hơn để xây dựng năng lực quân sự và tăng cường tấn công trong tương lai dựa trên kinh nghiệm thu được. Một nhà lãnh đạo sẽ hoàn thành những gì mình đã bắt đầu – đây chính xác là hình ảnh Putin được người dân Nga ủng hộ.

Liên quan đến việc đóng băng xung đột, cần nhớ lại tuyên bố của cựu ngoại trưởng Hoa Kỳ Henry Kissinger, người qua đời vào cuối tháng 11 năm 2023, trong đó Kissinger bày tỏ niềm tin rằng, cần phải trả lại biên giới giữa hai nước.

Xét tình hình lúc bấy giờ, khi quân đội Nga chịu áp lực từ quân đội Ukraine đang tìm cách khôi phục lại biên giới nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết Ukraine, đề xuất này có thể được coi là ủng hộ Putin. Nó phù hợp với tinh thần của Chiến tranh Lạnh, khi Hoa Kỳ và Liên Xô tìm cách ổn định trật tự quốc tế thông qua nhiều thỏa hiệp khác nhau.

Biden, người sẽ tranh cử tổng thống vào tháng 11 năm 2024, có thể muốn tránh tình trạng Đảng cộng hòa chỉ trích ông về thất bại ở Ukraine. Theo nghĩa đó, chính quyền Đảng dân chủ sẽ phải nỗ lực vào năm tới để xác định cách duy trì chiến lược mơ hồ của mình.

Ảnh minh họa: Zelensky. Nguồn: AFP – Thomas Coex

Nguồn: Shigeyuki Yoshida – toyokeizai.net – Nhật Bản

Scroll to Top